Budowa tras na zawody sztafetowe

    Podczas zawodów sztafetowych należy używać map w skali 1:10 000 lub 1:15 000. O zastosowaniu na mapie danej skali decyduje charakter terenu, na którym są organizowane zawody. Gdy występuje duża ilość dróg wówczas powinno się użyć mapy w skali 1:10 000 w celu zwiększenia czytelności mapy przez zawodnika w trakcie pokonywania trasy.
    Czas zwycięzcy podczas zawodów sztafetowych w poszczególnych kategoriach wiekowych (tabela 1 i 2) wynosi w zależności od kategorii 20-55 minut jazdy przez jednego zawodnika. Charakterystyka tych tras odpowiada wymaganiom stawianym opisanym w tym rozdziale trasom na dystansie średnim.
    Zawody sztafetowe rozgrywane są w zespołach 2-3 osobowych, w zależności od rangi imprezy. Podczas imprez mistrzowskich zawsze są to trzy zmiany. Budowa tras podczas tych zawodów nie jest skomplikowana i elementami jakie odróżniają ten dystans od pozostałych są:


•    start masowy pierwszych zmian w poszczególnych kategoriach wiekowych;
•    na trasie występuje wiele rozbić pomiędzy poszczególnymi punktami kontrolnymi, dzięki czemu jest dużo różnych wariantów i zawodnicy muszą pokonywać dystans samodzielnie pomimo częstego kontaktu wzrokowego z innymi konkurentami ze swojej kategorii wiekowej;
•    zawodnicy kolejnych zmian wyruszają na trasę po powrocie na linię mety swego partnera i dokonuje się to w strefie zmian wyznaczonej przez organizatora zawodów poprzez dotknięcie się zawodników;
•    zwycięża ten zespół, którego zawodnicy pokonają jako pierwsi wszystkie zmiany i potwierdzą właściwe punkty kontrolne.


    Występuje kilka systemów budowy tras podczas zawodów sztafetowych - organizator ma obowiązek poinformowania w komunikacie technicznym uczestników zawodów jaki system został zastosowany. Organizator budując trasy dąży do tego, by zawodnicy pomimo startu masowego pokonywali dystans samodzielnie, stąd specyficzna budowa tras polegająca na możliwości budowy różnych wariantów trasy dla indywidualnych zawodników, składających się w sumie na takie same trasy dla sztafet.

 

tl_files/poradnik/system_Motala.jpg


    Zawodnicy startują na tylu trasach ile jest zmian (na rysunku 3 zmiany  i  3   warianty). Każda zmiana sztafety jedzie swoją trasą. Ten system stwarza najmniejszą ilość wriantów

 

tl_files/poradnik/system_farsta.jpg


    W systemie Farsta trasa zbudowana jest z tzw. „rozbić" i „punktów węzłowych". W rozbiciach jest tyle punktów ile zmian każda zmiana ma „swój" PK. Czasem budowniczy tras z różnych względów buduje rozbicie z mniejszej ilości PK (PK nr 5 na rysunku), wtedy jeden z punktów występuje w kilku zmianach. Trasa zbudowana jak na rysunku daje możliwość zbudowania 18 indywidualnych przejazdów. Na rozbiciach możemy postawić więcej niż 1 PK, zawodnik może jechać przez 2,3 i więcej kolejnych PK zanim znowu będzie miał PK węzłowy - zależy to od inwencji budowniczego.

 

tl_files/poradnik/system_Vannas.jpg


    System Vannas to modyfikacja systemu Motała,poprzez podział trasy na dwie lub więcej części przechodzących przez wspólny PK (punkt węzłowy), uzyskujemy znacznie większą ilość wariantów pokonania trasy. Na schemacie w połowie trasy występuje punkt węzłowy, po którym zawodnicy z danego wariantu pierwszej połowy rozjeżdżają się na 3 różne warianty (rozbicie). Mamy tu dwa rozbicia, co daje nam 9 wariantów tras indywidualnych.

 

Ilość wariantów pokonania trasy jest zależna od ilości występujących rozbić na trasie:

•    4 rozbicia po dwa PK w rozbiciu występujące bezpośrednio po punkcie węzłowym = 2    =16 wariantów (stosujemy dla sztafet dwuzmianowych),
•    3 rozbicia po trzy PK w rozbiciu występujące bezpośrednio po punkcie węzłowym = 3   = 27 wariantów (stosujemy dla sztafet trzyzmianowych).

    Start jest także punktem węzłowym. Na rozbiciach możemy postawić więcej niż 1 PK, zawodnik może jechać przez 2,3 i więcej kolejnych PK zanim znowu będzie miał PK węzłowy - zależy to od inwencji budowniczego tras.
    Najczęściej stosowanym systemem jest system Farsta. Analizując powyższe rysunki łatwo zauważyć, że dla tej samej ilości PK na indywidualnej trasie system Farsta wymaga postawienia najmniejszej ilości PK w terenie, daje jednocześnie największą ilość wariantów.

 


Mapa zawodów sztafetowych.
Zastosowano system Farsta, dwa rozbicia na trasie po 3 PK
dają w sumie 9 wariantów tras indywidualnych.


Budowa tras na zawody indywidualne start masowy.


    Start masowy podczas zawodów indywidualnych jest możliwy dzięki zastosowaniu systemu Vannas (opis str. 22) budowy tras pod nazwą jednoosobowa sztafeta (one man relay). Zastosowanie tego systemu powoduje, że wszyscy zawodnicy pokonują w efekcie ten sam dystans i te same odcinki pomiędzy poszczególnymi punktami kontrolnymi, ale w różnej kolejności. Najczęściej buduje się trasy oparte na pokonaniu przez zawodników dwóch lub trzech pętli i ich ilość jaką zastosuje organizator jest uzależniona od liczby zawodników zgłoszonych w poszczególnych kategoriach wiekowych. Gdy w jednej kategorii wiekowej startuje mniej niż 50-60 osób z powodzeniem wystarcza zbudować trasy w oparciu o dwie pętle, przy większej ilości zgłoszonych zawodników ciekawsze jest zastosowanie trzech pętli. Najważniejszym elementem przy projektowaniu tego rodzaju tras jest zastosowanie odpowiedniej ilości punktów węzłowych. Punkt węzłowy to taki, który występuje na każdej pętli podczas pokonywania trasy. Pomiędzy punktami węzłowymi występują rozbicia. Ważne jest, aby punkty kontrolne występujące w rozbiciach były w znacznej odległości od siebie. Dzięki temu uzyskujemy efekt w postaci różnych wariantów pokonania trasy przez zawodnika. Przykładowa mapka z zawodów ze startu masowego pokazuje sposób budowy tras - bardzo istotnym elementem jest, aby ze startu na pierwszy punkt kontrolny był stosunkowo długi przejazd. Ilość punktów kontrolnych pomiędzy poszczególnymi punktami węzłowymi może być różna. Od liczby występujących rozbić zależy ilość wariantów jakie występują na trasie i jest ona wynikiem podniesienia do potęgi drugiej (przy dwóch pętlach) lub potęgi trzeciej (przy trzech pętlach) ilości rozbić występującej na trasie. Przykład - trasa 2 pętle 6 rozbić = 26 = 64 warianty, lub trasa 3 pętle i 4 rozbicia = 34 = 81 wariantów. Przedostatni i ostatni punkt kontrolny powinny być takie same na każdej pętli. Jest to o tyle istotne, że na każdą następną pętle zawodnicy muszą wyruszyć z tego samego punktu, a po pokonaniu wszystkich pętli przekroczyć linię mety. Dlatego ostatni punkt na poszczególnych pętlach musi znajdować się blisko startu i jednocześnie linii mety. Dojazd z ostatniego punktu na linię mety, musi być wytyczony w innym kierunku niż dojazd z tego punktu na linię startu. W celu ujednolicenia kierunku dojazdu zawodników na ostatni punkt kontrolny najwygodniej jest zastosować w jego pobliżu taki sam dla wszystkich pętli (punkt węzłowy), dzięki czemu mamy pewność, że na ostatni punkt wszyscy zawodnicy nadjadą z jednego kierunku. Zawodnicy po potwierdzeniu ostatniego punktu kontrolnego z ostatniej pętli mijają linię mety - do której jest oznakowany dojazd, a po podbiciu tego samego punktu podczas pokonywania wcześniejszych pętli udają się na miejsce startu w celu pokonania kolejnej pętli. Zawodnicy na starcie otrzymują wszystkie mapy (2 lub 3), spięte ze sobą i w takiej kolejności muszą pokonać trasę - począwszy od mapy, która jest jako pierwsza. Zastosowanie komputerowego kreślenia map pozwala nam na dokładne ich opisanie numeryczne (kolejny zestaw map oraz kolejna pętla np. 41/1, 41/2, 41/3) dzięki czemu organizator nie ma problemu z właściwym skompletowaniem map dla poszczególnych zawodników.
    Organizacja w ten sposób zawodów powoduje znaczne zwiększenie widowiskowości, zapewnia takie same warunki atmosferyczne dla wszystkich zawodników, co jest bardzo istotne np. w przypadku wystąpienia opadów deszczu, skraca czas ich trwania i od razu na mecie wyłania zwycięzcę w poszczególnych kategoriach wiekowych.


Trasy w poszczególnych kategoriach wiekowych, start masowy, dwie pętle (mapa strona 25). Punkty węzłowe zaznaczone pogrubioną czcionką a w nawiasach rozbicia.  S - start, F - meta

 

tl_files/poradnik/wykaz_ponktow_kontrolnych.jpg

 

 

 


Mapa zbiorówka ze wszystkimi punktami kontrolnymi
Trasy - dystans klasyczny, start masowy(2 pętle), mapa Lotnisko Góraszka


Budowa tras dla początkujących.


    Budowniczy musi mieć świadomość tego, dla kogo wytycza daną trasę. Szczególnie, jeśli chodzi o zawodników początkujących należy uwzględnić fakt, iż nie wszyscy zawodnicy są tacy sami. Występują u nich znaczne różnice w doświadczeniu nabytym podczas wcześniejszych treningów i startów, różnią się umiejętnościami nawigacyjnymi. Trasa musi być tak zbudowana, aby pokonujący ją zawodnik zawsze wiedział, gdzie się znajduje, a więc prowadzimy trasę po drogach występujących na mapie, które z łatwością mogą być odczytane przez zawodnika pokonującego trasę. Zawodnik początkujący musi czuć się w lesie pewnie, nie powinien się bać, zawsze łatwo może znaleźć punk wyjściowy. Samo zaś usytuowanie punktu kontrolnego na trasie powinno być w miejscach ewidentnych np. rozwidlenie lub skrzyżowanie dróg. Ważnym elementem szczególnie dla kategorii K/M-12 jest to, aby pomiędzy punktami kontrolnymi występowało jak najmniej skrzyżowań i rozwidleń dróg, a dojazd do punktu kontrolnego był ewidentny.
    Organizator wybierając teren, w którym mają się odbyć zawody dla początkujących powinien zwrócić uwagę na następujące elementy:


•    zawody należy przeprowadzić w takim miejscu, które ograniczają następujące elementy terenu: drogi, pola, rzeki, tory kolejowe itp. Elementy te gwarantują nam to, że żaden z uczestników zawodów nie powinien wyjechać poza teren ich rozgrywania,
•   teren zawodów powinien być stosunkowo prosty, zawierający dużą sieć dróg i wyraźnych szczegółów terenowych, las przebieżny, stosunkowo płaski itp.,
•    mapa musi być dobrze zrobiona oraz zawierać legendę wyjaśniającą wszystkie znaki topograficzne znajdujące się na mapie,
•    na mapie musi być wydrukowana w widocznym miejscu jej skala oraz cięcie warstwicowe,
•    południki muszą mieć strzałki północy,
•   trasa na mapie musi być bardzo dokładnie wykreślona.

 

Ciasteczka :Ten serwis wykorzystuje pliki cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich zapis lub odczyt wg ustawień przeglądarki.